|
ZEM XIV 000398 - GEZIN
Adriaens Lauwers 1652 Zemst
Jeroen
Adriaens huwde op 16 juli 1652 in Zemst Sint-Pieter met Elisabeth
Lauwers  .
Getuigen bij het huwelijk waren vader Jan Lauwers  en
Jan De Cuijper (Cuypers). Elisabeth
Lauwers werd gedoopt op
26 januari 1625 in Zemst Sint-Pieter als dochter van Jan Lauwers en Elisabeth Van Reeth [ZIE HOM XIII - 000268]. Jeroen
Adriaens werd geboren op 27 december 1625 als zoon van Hendrik Adriaens en
Maria Tiesta. Hij overleed op 15 augustus 1676 in Zemst.
·
Jan Adriaens
werd gedoopt op 10 augustus 1653 in Zemst Sint-Pieter. Doopgetuigen waren Jan
Vleminckx en tante Ann Lauwers .
Hij huwde Elisabeth Meijsmans.
·
Anna Adriaens
werd gedoopt op 1 augustus 1656 in Zemst Sint-Pieter. Doopgetuigen waren nonkel
Jan Lauwers  en tante Anna Pica.
Zij overleed op 3 juni 1667 in Zemst op 10-jarige leeftijd.
·
Herman Adriaens
werd gedoopt op 6 januari 1658 in Zemst Sint-Pieter. Doopgetuigen waren nonkel
Herman Wijns en tante Maria Van Den Eynde.
·
Corneel Adriaens
werd gedoopt op 27 augustus 1660 in Zemst Sint-Pieter. Doopgetuige was tante
Johanna Adriaens. Hij huwde in 1686 in Zemst met Anna Lauwers  [ZIE
ZEM XV 000608].
·
Gielis Adriaens
werd gedoopt op 29 december 1663 in Zemst Sint-Pieter. Doopgetuigen waren nonkel
Gielis Vercammen en tante Elisabeth Riltens. Hij huwde op 3 mei 1691 in
Zemst Sint-Pieter Maria Nigels (Nigils, Nichils) en hertrouwde op 21
december 1694 in Zemst Sint-Pieter met Marie Vleerackers. Zijn eerste
echtgenote was een dochter van Jan Nigils en Barbara Van Gijsel, en was op
31-jarige leeftijd overleden in Zemst op 1 november 1694. Gielis werd voor
de 2e maal weduwnaar op 14 september 1727. Hij overleed op 2
oktober 1741 in Zemst op 77-jarige leeftijd. Er waren enkel kinderen uit
het tweede huwelijk.
|
1658
Maria Van den Eynde gedood door een kanonbal in Zemst
Elisabeth
Lauwers  werd
vermeld bij het overlijden van Maria Van den Eijnde, echtgenote van
Jan De Cuijper, die in januari 1658 meter was van haar neef Herman
Adriaens. Maria Van den Eynde werd op 26 december 1658 in Zemst getroffen
door een kanonbal. In 1670 was er overigens ook de melding van schade aan
de Heverse molen van molenaar en Jan Van den Eijnde, schade die in de
periode ervoor was aangericht door het krijgsvolk. Er waren in
deze periode in de streek heel wat meldingen van de inkwartiering (verplichte
huisvesting) van Spaanse soldaten en van schermutselingen met de Hollandse
geuzen. Ook soldaten in dienst van de Spaanse kroon pleegden geweld op de
burgerbevolking.
 Afbeelding:
kanonkogel uit de Tachtigjarige Oorlog [Foto
tentoonstelling Oudheidkamer Goor uit private collectie, 2006].
Elisabeth
Lauwers was in maart dat jaar nog meter geworden van het laatst geboren
kind Elisabeth De Cuijper. In 1648 hadden de Zuidelijke Nederlanden
(Graafschap Vlaanderen, Hertogdom Brabant, Groothertogdom Luxemburg,
prinsbisdom Luik met het Graafschap Loon, ...) zich afgescheurd van het
Noorden bij de Vrede van Munster. De zuidelijke Nederlanden zouden tot 1713
onder Spaans gezag blijven.
Kanonballen
en miraculeuze overleving
Vooral
in de voorafgaande eeuw bleven heel wat verhalen bewaard van mensen die in
aanvaring kwamen met een aanval met een kanonbal. Wanneer het ging om een
miraculeuze overleving van zon aanval, kregen de kanonkogels vaak een
bijzondere waarde als reliek, werden ze bewaard of bleven ze ingemetseld op
de plaats waar ze waren ingeslagen. Dat was overigens niet enkel in de
Nederlanden zo. Ook in omliggende landen werden gelijkaardige
gebeurtenissen gedocumenteerd.
·
In 1573 in Haarlem zat
inwoner Jacob binnenshuis
op een bank de Bijbel
te lezen toen een kanonbal
door de muren vloog tussen zijn benen. De bank was aan diggelen, maar de beschoten
man overleefde het incident ongedeerd.
Nicolaas van Rooswijk tekende het incident op.
Het ging om een protestantse
gelovige onder een aanval
van de Spaanse artillerie.
·
Maritge Jansdochter droeg een kan melk toen zij in 1573 in Haarlem de aanval
met een kanonkogel overleefde.
De kan ging aan diggelen,
maar zij bleef ongedeerd.
·
Datzelfde jaar in Alkmaar sloeg
een 40 pond kanonbal in door
een huis. Het projectiel brak
de wastobbe waarin een vrouw de was deed, vervolgens een spinnewiel en de stoel
waarop een vrouw zat te spinnen. Hoewel er zeven mensen in het huis aanwezig
waren, bleven zij allemaal
ongedeerd.
·
In 1573, op 10 april, werd een vrouw in Haarlem beschoten
toen zij van de zoldertrap kwam
aan de Kroft, de woning van haar zus tegenover de kerk van het weeshuis. Een kanonbal vloog tussen haar benen en verscheurde haar kleding, zonder haar te raken. De kleding werd nog in 1628 bewaard als een soort reliek door haar zoon Jacob.
Deze miraculeuze overleving
werd ook in een legende van Alkmaar bewaard, al speelde het voorval zich in Haarlem af.
·
In 1577 werd een kanonbal
in de Sint-Bavokerk van Haarlem ingemetseld bewaard. Volgens de legende had deze ternauwernood predikant Simon Simonszoon gemist
terwijl hij een preek hield in de Heilige
Geestkapel. Dat voorval zou in
1573 hebben plaats gevonden, blijkens een inscriptie bij de kanonbal.
·
In 1574 was er een gelijkaardig
voorval in Zaltbommel
in Gelre, opgetekend door
een priester in dienst
van de Spanjaarden. De 29e august 1574, op een zondag, beschoten de Spanjaarden de kerk van Bommel vanuit Tuyl. Iedereen bleef ongedeerd, en
de kanonbal bleef bewaard
op de plaats waar deze was ingeslagen.
·
Ook de Sint-Pieterskerk
van Utrecht had zon ingemetselde kanonbal die in 1577 het orgel had vernield. Niet alleen kerkgebouwen kregen kanonvuur over zich. In Leuven was er in
1635 melding van zon bewaard
ingemetseld reliek na
een beschieting, en er zijn voorbeelden
van huizen met kanonballen
in bijvoorbeeld Leiden, s-Hertogenbosch en
Alkmaar.
·
In 1579 werden twee
vrouwen die emmers grond aanvoerden voor de verdedigingswerken rond Maastricht beschoten
door een kanon. Eιn van de vrouwen hing Luther aan en overleefde
het incident niet. De andere, een katholieke vrouw die gedwongen was te helpen, zou
het voorval overleven.
Naar verluid had dit er
mee te maken dat zij een rozenkrans had gebeden om de kerk te beschermen (
). Er
werd ook bij verteld dat
de Lutherse aanhangster
de spot zou hebben gedreven
met de katholieke gelovige
(
).
·
Sommigen overleefden
de beschieting met kanonnen,
maar stierven aan de
indirecte gevolgen. In
1629 werd in Alkmaar een vrouw beschoten terwijl zij op een stoel zat. Het was de val van
de stoel die haar drie dagen later fataal werd. Zij had ernstige kwetsuren opgelopen.
·
In dezelfde gemeente werd een vrouw vermeld die voeding aan
het bereiden was voor haar kinderen toen de keuken werd geraakt door een kanonbal. Zij stierf
niet door de impact van het projectiel,
maar van angst, zo tekende een ooggetuige op.
·
In Alkmaar en Haarlem kwamen enkele vrouwen net
niet of wel om het leven toen zij hun mannen hielpen door zand aan te dragen om de verdediging te versterken. Een jonge vrouw overleefde de impact
van een schot met een 46-ponds kanonbal toen zij werd geraakt.
Haar kleding werd haar van het lijf geschoten, maar haar lichaam bleef ongeschonden.
·
In Alkmaar kwam
een jonge vrouw om,
toen een kanonbal van 15 pond werd geschoten van de molen aan de
Vriesegate, door de muur
van de Franciscaanse minderbroeder
kerk. De jonge vrouw, de dochter van een bezemmaker
uit Nieuwe Sloot, stond in het midden van de kerk en werd geraakt aan het hoofd. Het was de eerste keer
dat zij grond hielp aanvoeren, liet een ooggetuige optekenen.
·
Op 10 juni 1629 waren het de protestantse geuzen die de
Sint-Janskerk van s-Hertogenbosch beschoten. Een katholiek die
aan het biechten was, werd geraakt
aan zijn been. De man was weliswaar gewond, maar hij zou de aanslag overleven. Ook in dit geval
werd de miraculeuze redding
toegeschreven aan de vroomheid
van het slachtoffer.
·
Nog in s-Hertogenbosch was er de
melding van een vrouw die een kan bier tapte en die in haar voorschoot werd geraakt door een kanonbal. De kan brak in stukken, maar de vrouw bleef ongedeerd. Een opmerkelijk verhaal, al kreeg
het niet meteen een religieuze
uitleg.
·
In 1623 was de bevolking
van Venlo er van overtuigd dat
de Heilige Maagd Maria de stad had beschermd tijdens beschietingen.
Immers: haar standbeeld was al die tijd onaangeroerd gebleven.
·
Een soortgelijke
overtuiging werd opgetekend
in 1629 in s-Hertogenbosch, waar de Heilige Maagd speciaal was aangeroepen om de mensen te beschermen.
·
In Halle bij Brussel was de Heilige Maagd aangeroepen tijdens aanvallen in 1489 en 1580 en dat had blijkbaar ook gewerkt, lieten Justus Lipsius en Philip Numan optekenen in 1643 (Die heylighe maghet van
Halle. Hare weldaden ende
mirakelen oordententlijck ende ghetrouwelijck beschreven). Er ging zelfs het verhaal dat de Heilige Maagd op de stadswallen
was verschenen en er de kanonballen
opving in haar kleed alvorens terug te keren naar het hoofdaltaar van de kerk (
).
·
In 1603 werd in s-Hertogenbosch al
vermeld dat een soldaat
miraculeus was gered toe een kanonbal op hem afkwam. Het projectiel viel stil voor zijn voeten dank zij de tussenkomst van de Heilige
Maagd. Er was ook het verhaal van een soldaat die ongedeerd bleef
toen een kanonbal zijn broekspijp er af schoot.
|
