|
StNIK
XVII – 001182 - GEZIN
Lauwers – van Keulen 1765 Sint-Niklaas
Jan Baptist Lauwers  huwde
op 2 augustus 1765 in Sint-Niklaas met Regine Agatha Van Keulen (Van
Ceulen). Jan Baptist Lauwers werd gedoopt op 18 oktober
1739 in Niel Onze-Lieve-Vrouw als zoon van Willem Lauwers en Anna Maria Vertommen [ZIE NIEl XVI – 000759]. Regine Agatha van Keulen was gedoopt op 5 februari 1733 in
Haasdonk Sint-Margaretha als dochter van Thomas van Ceulen en Elisabeth
Varenberch (Vaerenberg). Haar vader was afkomstig uit Temse, haar
moeder uit Nattenhaasdonk, waar het ouderlijk gezin zich had gevestigd.
Nattenhaasdonk verdween als polderdorp aan de Schelde en de plaats werd een
gehucht van de (later ontstane) deelgemeente Hingene in Bornem.
 Kaart: Nattenhaasdonk aan de Schelde, grenzend aan Hingene en
Wintam, op de kaart van Ferraris, de kabinetskaart van de Oostenrijkse
Nederlanden onder keizerin Maria-Theresia en keizer Jozef II [1771-1778, afbeelding onder publiek domein, bron: geopunt
Vlaanderen].
Jan Baptist Lauwers overleed op 3 april
1804 in Sint-Niklaas op 64-jarige leeftijd. Regine van Keulen was net geen
11 jaar weduwe en overleed op 19 maart 1815 in Sint-Niklaas op 82-jarige
leeftijd. Zij waren geboren in de Oostenrijkse Nederlanden, hadden de
Franse inval in 1794 en de opstand
in de stad in 1798-1799 nog ervaren, maar maakten het einde van de Franse
tijd niet meer mee.
·
Isabella
Cornelie Lauwers werd gedoopt op 4 februari 1766 in
Sint-Niklaas. Zij huwde vermoedelijk op 13 februari 1792 in
Sint-Niklaas met Gielis Alexander Albert.
·
Dorothea
Agatha Johanna Lauwers werd
gedoopt op 16 januari 1767 in Sint-Niklaas. Zij overleed jong en een
volgende dochter kreeg dezelfde voornaam.
·
Jan
Melchior Lauwers werd gedoopt op 10 december 1767 in
Sint-Niklaas. Dat was net in hetzelfde jaar als
zijn zus Dorothea. Hij huwde op 19 april 1796 in Sint-Niklaas met Johanna
Françoise Van Havere [ZIE StNIK XVIII
– 001608].
·
Corneel
Theo Lauwers werd gedoopt op 18 november 1769 in
Sint-Niklaas. Hij was riemenmaker, huwde op 18 augustus 1789 in
Sint-Niklaas met Suzanne Françoise Mesot [ZIE StNIK XVIII – 001575]
en hertrouwde op 3 oktober 1817 in Sint-Niklaas met Anne Catherine Marnef [ZIE StNIK XVIII - 001709].
Hij zou een derde keer
huwen op 10 augustus 1825 in Sint-Niklaas met Marie-Jeanne Caroline Van Den
Bosch.
·
Dorothea
Lauwers werd gedoopt op 18 december 1771 in
Sint-Niklaas. Zij huwde op 29 juni 1800 in Sint-Niklaas met Jan Adriaan Van
den Bosch [ZIE StNIK XVIII
– 001627].
·
Catherine
Bernarda Lauwers werd gedoopt op 13 september 1773 in
Sint-Niklaas. Zij overleed er op 1 december 1773, 2 maanden oud.
·
Frans
Lauwers werd gedoopt op 14 oktober 1774 in
Sint-Niklaas. Hij overleed er op 28 januari 1775, drie
maanden oud.
|
Een tak Lauwers in Sint-Niklaas,
Oost-Vlaanderen, vanaf 1749
Nog voor het huwelijk van Jan Baptist Lauwers
in
1765 in Sint-Niklaas, was zijn verwante Peter Frans Lauwers ,
een zoon van Willem Lauwers en
Magda Van Camp, al in de stad geboren op 25 mei 1749. Het laatst vermelde
koppel was ook afkomstig van Niel en nakomelingen vestigden zich in
Sint-Gillis-Waas.
In de période dat deze familietak uitweek naar
Sint-Niklaas, werd de stad gekenmerkt door de opgang van de
textielnijverheid. De families waren daarin actief als wever, spinster,
bobijnster en riemenmaker. Het tij zou keren omwille van hoge prijzen en
armoede die de industrialisatie van de textielnijverheid meebrachten. In
1854 kende de stad voedsel rellen. Nog een eeuw later zou de textielindustrie
zwaarder worden getroffen, om begin 21e eeuw zo goed als
volledig te verdwijnen. Een politiek bewogen periode ging vooraf, met het
Franse bewind dat in 1794 de Oostenrijkse heerschappij opvolgde, met het
ontstaan van de Verenigd Koninkrijk der Nederlanden na de val van Napoleon
in 1815, en dan gevolgd door de onafhankelijkheid van België vanaf 1830.
In 1794 hadden de Franse revolutionairen ook
Klein-Brabant bezet, om de veroverde streken vervolgens op 1 oktober 1795
in te lijven bij Frankrijk. In 1798 kwam de bevolking in opstand. E.H.
Willem Huveneers was als pastoor van Nattenhaasdonk één van de spilfiguren
in het plaatselijk verzet. Hij zou de boerenkrijg overleven, terugkeren
naar Nattenhaasdonk en er overlijden in 1806.
De « pastoor Huveneersheuvel »
in het Bornemse gehucht Nattenhaasdonk en een gedenkplaat in de
Sint-Margarethakerk in Wintam, herinneren aan deze gebeurtenissen. In de
straatgevechten in Bornem op 5 november 1798 confronteerden 3000 Franse
soldaten en drie generaals een
boerenleger van 1500 brigands onder leiding van de broers Rollier.
Daarna moest het dorp het ontgelden : 188 boerderijen en herenhuizen
gingen in de vlammen op. In Nattenhaasdonk bij Hingene werden de
overgebleven brigands omsingeld en afgeslacht na bloedige lijf-aan-lijf
gevechten. Dat was op het veld waar vroeger de kerk en een grote hoeve
stonden, dat nadien als benaming de Huveneerheuvel kreeg. In de
Boomstraat 57 in Bornem werd een kanonskogel ingemetseld als herinnering
aan de slag van Bornem.
Op 25 oktober 1798 werd in Sint-Niklaas melding
gemaakt van de 21-jarige Benedict Ferdinand Lauwers die in een
beek werd achtergelaten [zie ook verder]. De ouders boden geld voor wie hun zoon wilde
ophalen, en de jonge boerenkrijger werd uiteindelijk in Sint-Pauwels
begraven. Lauwers families van de beschreven tak leken zich eerder afzijdig
te hebben gehouden van de onlusten, al waren er bij verwante families in
het Waasland wel boerenkrijgers.
Omdat deze tak Lauwens/Lauwers in de volgende
generaties vooral dochters kende, bleven hiervan bij ons weten geen naamdragende
afstammelingen in de 21e eeuw.
Foto : het stadhuis van Sint-Niklaas aan het
begin van de 21e eeuw. Het kreeg vorm in het midden van de 19e
eeuw en Jan Baptist en Regine hebben het centrum van Sint-Niklaas zo niet
gekend (© Creative Commons, Carolus, 2007).
1798 - Benedict Ferdinand Lauwers,
aanvoerder van de boerenkrijg, sneuvelt in Sint-Niklaas
Benedikt Ferdinand Lauwers, geboren op 21 april 1777 in Kemzeke,
was een aanvoerder van de boerenkrijg in die streek. Hij sneuvelde op
21-jarige leeftijd, met 16 metgezellen, in oktober 1798 in
de Plezantstraat in Sint-Niklaas, bij een mislukte aanval op de
stad. Nog één gezel werd kort nadien door de Franse bezetters gefusilleerd
op de markt van Sint-Niklaas.
In de overlijdensakte werd vermeld dat
Benedictus Ferdinandus Lauwers kinderloos en in treurige
omstandigheden stierf in het ouderlijk huis om half vijf in de namiddag. De
boerenkrijg startte op 12 oktober 1798 te Overmere, en barstte los in
honderden gemeenten van Vlaanderen omstreeks 21-22 oktober. In sommige
streken als Klein-Brabant, liep de strijd uit tot november, in de Kempen
tot begin december 1798 of langer ('guerrilla'
van Van Gansen, Eelen en Helsen).
 Afbeelding: De
gedenksteen aan de Sint-Jacobskerk van Kemzeke, geplaatst in september
1998. De boerenkrijgers voerden strijd onder de leuze "Voor outer en heerd",
niet in het minst nadat in juli 1798 de zogenaamde conscriptie was
afgekondigd.
In 1999 ontdekte E.H. Daniël De Smet, superior
van het Sint-Jozef klein seminarie te Sint-Niklaas, bij de heropbouw van
een afgebrande vleugel aan de voormalige studiezaal van de seminaristen,
een arduinen gedenksteen opgedragen aan de boerenkrijgaanvoerder. De steen
was jaren verborgen gebleven achter een boekenkast.
De steen draagt de tekst "Ter
nagedachtenis van Benedictus Franciscus Lauwers, aanvoerder in den
boerenkrijg, geboren te Kemseke den 21 April 1777 en gesneuveld
te Sint-Niklaas met zijne gezellen den 22 Oct. 1798 voor godsdienst en
vaderland." De tekst bleek identiek aan deze van een
gedenksteen, geplaatst in de buitengevel van de Sint-Jacobuskerk
van Kemzeke op 23 september 1898.
De gedenksteen uit Sint-Niklaas werd overgebracht
naar de kerk van Kemzeke en achteraan in de kerk geplaatst. Vermoedelijk
werd de gedenksteen die in Sint-Niklaas werd gevonden, al in 1848 gemaakt,
bij de herdenking van 50 jaar boerenkrijg, ofwel werd deze nog vroeger,
mogelijk door de familie, in de kerk geplaatst en na een instorting in 1845
verhuisd.
Afbeelding: de Plezantstraat te Sint-Niklaas in
1903, één van de drukste straten van de stad.
De kerk van Kemzeke beschikt nu over
drie gedenkstenen: één binnen de kerk, en twee aan de gevel. Een nieuwe
zwarte marmeren gedenksteen werd in september 1998 voor de oude geplaatst.
Ook aan het geboortehuis van Benedictus Ferdinandus in de Kemzekedorpstraat werd
naar aanleiding van de 200-jarige viering van de boerenkrijg in 1998, een
gedenkplaat onthuld.
|
