|
1564 - Lauwens en Lauwers in
Werchter (Rotselaar)
|
In de omgeving van Werchter kwam vanaf de 16e eeuw
de naam Lauwens frequent voor. Ook schrijfvarianten als Lauwers,
Lauwerens en Lauwaerts doken er op. Deze
Lauwens familie was een tak van de families  uit Mechelen, voorheen uit
het Land van Grimbergen, en daarvoor uit het Graafschap Vlaanderen. De
verwantschap met de Hombeeks-Leestse stamlijn ligt iets verder in de
voorouderlijke lijn.
|
In 1564 werd te
Werchter vermeld dat Willem Rogmans, zoon van Antoon, aan Antoon
Lauwers en Anna Vevens land
verkocht op de Bremberg te Werchter.
Alles wijst er op dat de families in Werchter en Rotselaar kwamen uit het
naburige Haacht, getuige de afkomst van doop- en andere getuigen. Van
oorsprong kwamen ze uit de omgeving van Mechelen.
Antoon
Lauwers alias De Doncker, was een
zoon van Gielis Lauwers en Katrien Raes uit Mechelen en een broer
van Frans Lauwers die omstreeks 1558 al in Werchter werd vermeld. Een zoon,
Joos Lauwers, werd geboren op 23 februari 1567 in de parochie Mechelen
Sint-Katelijne. Antoons zoon Peter Lauwers huwde omstreeks 1580 met Katrien
Vranckx alias Grietens.
Nog in 1569 was
er de vermelding van de huur van gronden ter hoogte van de Dijle,
neerwaarts van de brug van Werchter, door Frans Lauwers , de oudere broer van Antoon, en van
het winnen van koren aan de Dijle ter hoogte van de Veldonkhoeve
door Hendrik Lauwers, een andere broer. Deze hoeve bevond zich op het
grondgebied Tremelo.
Een eeuw later,
op 9 januari 1669 was er melding van Peter Lauwers 'de oude' die te Veldonk woonde
en er aan Hendrik Claes uit cruijs vijf dagwand land
verhuurde. De verhuurde grond heette "het vossensland".
 Nadat de oude Veldonkhoeve, één van Tremelo's oudste woonkernen,
tijdens WO I afbrandde, werd in 1923 op dezelfde plek een nieuwe hoeve
gebouwd.
Afbeelding: de Veldonckhoeve vóór 1914. De
hoeve werd in 1923 opnieuw opgebouwd.
Schippers op de Dijle
 Frans Lauwers alias De Doncker was
schipper op de Dijle. In 1559 werd vermeld dat hij een pleitschip verkocht
voor de Mechelse schepenen aan Jan Kemerlinckx, schipper van Aarschot.
Datzelfde jaar op 18 december kocht hij zelf een pleitschip van de Mechelse
schipper Wouter De Man, op 21 augustus 1561 kocht hij een pleitschip van
Heylwich Smans, de weduwe van Jan Vander Eijcken, en op 11 oktober 1574
kocht hij een pleitschip van Jacob Kijnen, een schipper van Werchter.
Vanuit Mechelen
voer hij naar Werchter en in 1569 woonde hij er aan de brug. In 1575 werd
zijn hoeve afgebrand tijdens onlusten in Werchter, en hij was niet het
enige slachtoffer. Ook de hoeves van Peter Lauwers alias De Doncker,
van Aard Vlies, van Jan Boschmans, van Arthur Merckx , van Marie
Van Mechelen, van Hendrik De Coene, van Leo Vertinnen, van Hendrik Van
Waes, van Goort Wouters, van Aard Merckx, van Katrien Visschers en van
Augustijn Loossen (de eerste echtgenoot van Barbara Van Haecht die in
Mechelen huwde met Peter Lauwers ), en van Matthijs Lints vielen ten
prooi aan het vuur.
Peter Lauwers alias De Doncker was
schipper op de Dijle en zoon van Antoon. Hij kocht op 25 augustus 1574 een
pleitschip van de Mechelse schipper Jan Haeck en verkocht het op 26 mei
1575 waarschijnlijk door aan de Werchterse schipper Daniël Wouters nadat
zijn hoeve was afgebrand. In 1589 werd hij vermeld als deken van
de schiptrekkersambacht als ingezetene en gezworene van Werchter, in het
voetspoor van wijlen zijn vader Antoon. De voordracht gebeurde aan de drossaard
en de raad van de hertog van Aarschot. Ook verwanten werden deken in
Werchter: Cornelis Van de Eynde, zoon van wijlen Willem, Huibrecht Van
Hoegaerden, zoon van wijlen Jan, Jan Van de Eynde, zoon van wijlen
Cornelis, Hendrik Paeps alias Vanden Eijcken, zoon van wijlen
Willem. Peter was gehuwd met Katrien Vranckx.
|
Kaart boven: de
Veldonkstraat in Tremelo verwijst naar het domein van de Veldonkhoeve.
Kaart onder: de Dijle en het Dijleland, in het stroomgebied van de Schelde.
De rivier strekt zich zo’n 86 km uit van Ottignies bij Louvain-la-Neuve
over Waver, Leuven, Werchter (waar de Demer die langs Aarschot en Diest
passeert uitmondt in de Dijle) en Mechelen (waar ze samen komt met de Zenne
en vervolgens samen met de Nete uitmondt in de Rupel). Via Mechelen was de
Dijle bevaarbaar tot Werchter – in de tijd van Noormannen zelfs tot Leuven
– maar het kanaal Leuven-Dijle maakte een verdere vaart mogelijk.
|
© foto Veldonckhoeve
uit private collectie, 1912 (Public Domain) - Bewerkt kaartfragment van
(c) Google, 2018 onder gebruikslicentie – © bewerking kaart Dijle
(origineel onder Creative Commons licentie CC BY-SA 3.0, Boerkevitz 2006,
foto’s bewerkt onder dezelfde licentie van Boerkevitz, 2006, en Michiel
1972). – © Prent pleitschip 16e eeuw onder Publiek
domein.
|
|
