Voorgeschiedenis van de families Lauwens en Lauwers

2 De resultaten van het volledige onderzoek kunnen beschikbaar worden gesteld mits een kostendelende vergoeding.  Geïnteresseerden in het volledige resultaat nemen best contact op via e-mail.

3 "Balkan" is een Turks (Ottomaans) woord dat "beboste berg" betekent.

4 De Alpen zijn ontstaan tijdens de Alpine-plooiingsfase, als gevolg van het op elkaar botsen van het Europese en Afrikaanse continent. In dezelfde periode zijn bijvoorbeeld ook de Pyreneeën ontstaan. Het zuidelijk uiteinde van de Alpen loopt door in de Apennijnen; het oostelijk uiteinde vertakt zich: één tak zet zich voort in de Karpaten, de andere in de Dinarische Alpen. Daar het gebergte een grote boog beschrijft, spreekt men ook wel van de Alpenboog.

5 Mammoeten verspreidden zich gedurende het Vroeg-Pleistoceen vanuit Afrika over Eurazië en Noord-Amerika. De vacht van deze mammoeten was zwart gekleurd, dit in tegenstelling tot veel afbeeldingen van deze dieren met een rode vacht. De rode kleuring van de haren is veroorzaakt door een chemische reactie na de dood. Ongeveer 10.000 jaar geleden stierf de toendramammoet uit met uitzondering van een kleine groep op het Poolzee eiland Wrangel die het totale verdwijnen van de soort nog 4.000 jaar uitstelde. Mogelijk heeft overbejaging door de mens aan zijn definitieve uitsterven bijgedragen.

6 De precieze haplogroep typering is volgens genetische studies I1a, en die is vooral uitgesproken aanwezig bij 35% van de bevolking van Noorwegen, Zweden en Denemarken, en vervolgens afnemend aanwezig in de omringende Germaanse wereld, in de Oeral en bij de Keltische bevolking. Een grotere variëtiet van I1a chromosomen ('bouwstenen') komt voor bij Fransen en Italianen, ondanks de lage frequentie van de haplogroep I1a bij moderne Fransen en Italianen. De haplogroep R is dominanter aanwezig in traditionele Germaanse gemeenschappen. De Angelsaksische I1a variant komt dan weer frequent voor in Noord-Duitsland, Denemarken, de (andere) Lage Landen (waaronder Vlaanderen en Nederland), de Britse eilanden en Normandië. De Noorse I1a variant is frequenter in Zweden, de Noors-Bothnische variant in Finland, en de ultra-Noorse variant in Noorwegen. Enkele genetici gaan er overigens van uit dat eerder de Haplogroep R1a de 'echte' Viking haplogroep zou zijn. De haplogroep I vindt bijna exclusief zijn oorsprong in Europa. De frequentie van subhaplogroep I1a is blijkens recent onderzoek o.m. 5,3% in het Zuiden van Frankrijk, 11,9% in Laag Normandië (FR), 5,6% in Zwitserland, 25% in Duitsland, 16,7% in Nederland, 10,9% in Slovenië, 8% in Maceonië (Noord-Griekenland), 35,7% in Zuid-Zweden, 26,3% in Noord-Zweden, 38,9% in Noorwegen, 28,6% in Finland, 14,8% in Estland, 5,8% in Polen, 4,5% in Tsjechië en Slovakije, 9,9% in Hongarije (hoogste percentages). Het Iberisch schiereiland, Zuid-Frankrijk en de Oekraïne / Centraal Russisch Plateau worden vermeld als mogelijke oorsprongsstreek van de Scandinavische nazaten van subhaplogroep I1a. Sommige studies gaan er van uit dat deze subhaplogroep een zeer typische Deense, Vlaamse en Angelsaksische groep is die ook frequent voorkomt aan de kusten en in het noorden van Nederland.

Althans één studie die de subhaplogroep verder verdeelde in I1a#20, gaat er van uit dat deze (zeer verwante) subsub haplogroep frequent voorkomt in Noord-Spanië, Noord-Italië en Centraal Europa, en koppelt dit voorkomen aan de bewegingen van de Gothen. De hoogste frequentie komt voor in West-Noorwegen, met hoge voorkomens in Parijs en Normandië, als een typische "Noorman" signatuur.

7 De Nerviërs waren  nauwkeurig ingelicht over Caesar's marsgewoonten en de gecompliceerde maneuvers bij de aankomst op een bivakplaats. Bovendien bleken de Nerviërs en hun bondgenoten zich gedisciplineerd te gedragen. 

Caesar had de kilometerslange legerkolonne (ong. vijftigduizend mensen en duizenden lastdieren) opgesteld zoals dat zijn gewoonte was in vijandelijk gebied. Na de voorhoede kwamen zes van de acht legioenen waarover hij toen beschikte, gevechtsklaar, d.w.z. zonder hun hinderlijke bagage. Die bevond zich in de lange legertros, die achter de zes legioenen voorttrok. Daarna kwamen dan de laatste twee legioenen, als bescherming voor de tros en als achterhoede.

De kampplaats, die elke dag zorgvuldig gekozen werd door speciale eenheden, was bij aankomst van de eerste troepen al volledig voorbereid, zodat alle eenheden wisten waar ze hun tenten konden opslaan. Het eerste werk was de versterking van de kampplaats: het graven van een gracht en het opwerpen van een wal rond het enorm grote terrein. Alle legioenen kenden hun plaats in het geheel en de sector van het kamp die zij moesten beginnen versterken. Als iedereen was aangekomen (wat enkele uren duurde) was elke zijde van het kamp door twee legioenen verdedigd. Het spreekt voor zich dat tijdens het uitvoeren van de aankomstmaneuvers en het graafwerk de legioenen het kwetsbaarst waren. Wanneer de eerste delen van de legertros het kamp binnentrokken, vielen de Belgen dan ook aan. Zij wisten dat de laatste twee legioenen op dat ogenblik nog kilometers ver waren. Zij zouden nu trachten de legioenen twee per twee uit te schakelen.

De Nerviërs, de hoofdmacht, stonden op de linkervleugel. De kleinere groepen der Atrebaten en der Viromandui stonden resp. op de rechtervleugel en in het centrum. Zij vielen het eerst aan en moesten de legioenen die de linkerkant en de voorkant van het Romeinse kamp aan het versterken waren, weglokken van de bivakplaats. Daardoor was het kamp enkel op de rechterkant verdedigd. Op dat ogenblik viel de hoofdmacht aan. Eén deel pakte de twee legioenen van de rechterzijde aan, het andere trok naar het hoogst gelegen deel van het kamp, waar de staf gelegerd was. Blijkbaar was het de bedoeling dat de hoofdmacht de twee legioenen zeer snel zou uitschakelen, om dan de anderen te gaan helpen. Wanneer de twee laatste legioenen zouden arriveren, moest de strijd beslecht zijn.

Caesar heeft dan enorm veel geluk gehad. Blijkbaar hadden de Belgen hem niet zo snel verwacht: in elk geval was een vierde stam, de Atuatuci, nog niet gearriveerd toen het gevecht moest beginnen. De Ambiani hadden bovendien de tegenslag dat zij op hun vleugel tegenover de fameuze legaat Titus Labienus kwamen te staan, die het negende legioen commandeerde, en tegenover het al even fameuze tiende legioen. Zij leden zware verliezen en deze legioenen konden de Gallische kampplaats innemen. Toen Labienus zag wat de Nerviërs van plan waren, zond hij het tiende legioen opnieuw naar de Romeinse kant om te gaan helpen. Omdat de Belgen bovendien niet op volle sterkte waren, duurde het gevecht te lang, en het was in feite al aan het keren toen de twee laatste legioenen arriveerden. Toen was het met de Belgae gedaan.

8 Dit is vandaag de dag nog merkbaar aan het (op de linkeroever gelegen) kerkhof van Leest. Dit kerkhof diende ook voor het lager gelegen Battel op de rechteroever, om de eenvoudige reden dat hoger (en droger) lag boven de zeespiegel.

terug naar inhoud

Waitt Family Foundation (met logistieke steun van de National Geographic Society en IBM).

Verwijzingen naar webpagina's die niet in eigen beheer zijn, worden in de regel niet opgenomen omwille van het complexe onderhoud.
terug naar inhoud

De 'Riftvallei'. De Slenkvallei is ook bekend vanwege antropologische vondsten van de eerste mensen en aapmensen, vooral in de Olduvaikloof ("wieg van de mensheid", zie foto hieronder: de Olduvai-kloof in Tanzania, 2006). 

De moderne mens kwam als Cro-Magnonmens circa 40.000 jaar geleden naar Europa, maar bestond in Afrika al langer. Deze 'Afrikanen' worden wel gezien als voorlopers van de Neanderthaler en Cro-Magnonmens. Met de vondst van de twee schedels bij de Omo-rivier in 1967 werd deze theorie onderbouwd. Wetenschappers hadden deze twee schedels op 130.000 jaar gedateerd. Nieuw onderzoek lijkt aan te tonen dat twee schedels van Homo sapiens mogelijk veel ouder (195.000 jaar) zijn.

De Cro-Magnonmens was een latere tijdgenoot van de Neanderthaler. De Cro-Magnonmens verschijnt blijkens archeologische vondsten ca. 40.000 jaar geleden in Europa. Hij is anatomisch niet te onderscheiden van de moderne mens, maar wel van de Neanderthaler die na zijn verschijnen langzaam zeldzamer werd en uiteindelijk uitstierf.

Vergeleken met de Neanderthaler was de Cro-Magnonmens qua lichaamsbouw tengerder en minder gespierd. Hij werd bekend door de merkwaardige beendervondsten in onder meer Cro-Magnon, Aurignac en La-Madeleine. Zijn gestalte was aanzienlijk groter dan die van de Neanderthaler, gemiddeld mat hij 1.75 m. tot 1.80 m. De schedels vertonen grotere verschillen met die van de Neanderthalers dan met die van huidige mensen.

Het woord "mens" (Duits Mensch, Zweeds människa, Deens menneske) is een variant van "man" (Duits Mann, Engels man), die uiteindelijk teruggaat op een Indo-Europese stam *man-: "denken" of *ma-: "meten". Deze stam treft men aan in Latijn mens, mentis: "geest, verstand" (vergelijk Engels mind), memoria: "geheugen, herinnering", Grieks menos: "geest", mnèmè: "geheugen", Sanskriet man-: "denken, geest", Russisch mnit' "menen, denken". In het Oud-Indisch bestaat tevens Manu: "(oer-)mens", modern Hindi manusha: "mens, man".

Deze oerbetekenis komt overeen met de wetenschappelijke naam Homo sapiens (Latijn: "verstandige" of "denkende" mens). Het woord homo, hominis is mogelijk verwant met humus: "aarde, bodem". Het Franse homme wordt zowel gebruikt voor "mens" als voor "man", hetgeen het bekende woordenspel "Madame, vous êtes un homme" mogelijk maakt. Het Hebreeuwse adam: "mens" wordt wel verbonden met adamah: "aarde", hetgeen een parallel met homo oplevert.

Dit alles kan verwijzen naar de oude mythe dat de mens uit klei is gekneed. 

De hoogste berg van de Dinarische Alpen is de Dinara en ligt in de provincie Split, noordelijk van Split en Šibenik in Kroatië. De Dinara is 1.831 meter hoog.

Het waren vooral Deense Vikings die Vlaanderen aandeden, alsook Engeland, Frankrijk (Normandië) en Nederland; de Zweedse vikings spitsten zich toe op het Oosten, en zouden hun naam geven aan het grootse gebied dat zij aandeden ('Rus'-land). Er zijn al meldingen van plunderingen te Antwerpen in 836, waarna de Rupelstreek, Gent, Kortrijk, Doornik, Leuven en de Maasstreek volgden. 

De nederzettingen aan de Franse kust leidden tot de naam "noormannen- gebied", of "Normandië".

Ook in Brugge hadden de noormannen een "brygghia" of "aanlegplaats" gemaakt van waaruit ze het binnenland plunderden.

De Deense noormannen werden verwant met de graven van Vlaanderen, zie ondermeer het achtergrondverhaal van Karel de Goede in 1119 in de stamlijn Van Praet en het achtergrondverhaal uit 1112 bij de latere verwantschap tussen Lauwers en de Persi in 1722. 

De naam Normandië werd overigens pas in 911 gegeven toen Karel III, koning van toenmalig Frankrijk, het gebied afstond aan Rollo, leider van een dreigende Vikingmacht. Willem de Veroveraar (1027 - 1087) was - hoewel een 'bastaard' - een afstammeling van Rollo. Zijn vader was Robert I, Hertog van Normandië en Arlette, zijn moeder, was de dochter van een tinbewerker. Willem zelf huwde Matilda, een dochter van Boudewijn V, Graaf van Vlaanderen. 

Op 28 september 1066 versloeg hij de troepen van de Engelsman Harold bij Hastings en toen lag voor hem de weg open naar de Engelse kroon. In het leger van Willem de Veroveraar bevonden zich overigens heel wat Vlaamse krijgslieden. In het gevolg van de Normandiërs emigreerden heel wat Vlamingen in de 11e eeuw naar Engeland. 

De Lauwers- en Lauwens familie waarin de Leestse stamlijn zijn oorsprong vindt in de 16e eeuw, woonde vooral in de streek Hombeek-Leest, aan de oevers van de Zenne. Het ging om een langdurige aanwezigheid, want vandaag de dag nog leven nazaten in deze regio. Daarmee gaat onze familiegeschiedenis zeker 6 eeuwen terug in dit oorsprongsgebied.

Uit archeologische vondsten o.m. te Hombeek en Leest, weten we dat het gebied aanvankelijk werd bewoond door Nerviërs, een Germaanse stam die het gebied al bewoonde in 200 voor Christus, hoewel de meeste volkeren in het toenmalige 'Vlaanderen' een eerder Keltische oorsprong hadden. Het is niet onmogelijk dat de families die er al 600 jaar wonen, een langere voorgeschiedenis hebben die minstens 2200 jaar teruggaat in de tijd.

De oorspronkelijke Keltische stammen, die het gebied al bewoonden in 450 voor Christus, hadden geen duidelijk afgebakende woongebieden met grenzen zoals we die vandaag kennen. Julius Caesar sprak eerder van "confinium" voor gemeenschappelijke stroken waar geen van twee buurvolkeren vaste afspraken konden laten gelden, en van "fines", gebieden waar een bepaalde groep het voor het zeggen had. Daartussen lagen niemandslanden, moerassen of wouden bijvoorbeeld, die men moest doorkruisen om het gebied van een andere groep te bereiken. Enkel dichtbevolkte streken, waar invloedssferen elkaar raakten, hadden min of meer grenzen, en dus ook grensconflicten. De situatie bestond op alle niveau's, tussen groepen van stammen, tussen stammen of "volkeren" onderling, tussen kleinere groepen of "gemeenschappen", tussen families of "gehuchten".  

Het "stamgebied" van de Lauwens en Lauwers families van Leest en Hombeek, bewoond door nazaten gedurende de laatste 600 jaar.

De Nerviërs waren veruit de grootste Belgische stam en boden ook het meeste verzet tegen Caesar. Ze waren gevestigd in de streek tussen Samber en het Kolenwoud, tussen Schelde, Dijle en Samber. Zij boden hardnekkige weerstand o.l.v. Boduoguat bij de rivier Samme (bovenloop van de Zenne), een bijrivier van de Boven-Schelde in 57 voor Chr.. Bij deze veldslag dreven ze Caesar tot op de rand van een nederlaag. Caesar wist echter de bovenhand te houden⁷. In 54 voor Chr. vormden ze opnieuw een leger en kwamen weer in opstand. De streek was in 51 voor Chr. volledig onderworpen door Caesar. Belgica werd een provincie van Gallië, met als hoofdstad Durocortorum Remorum (Reims). Julius Caesar beschreef de typische hagen waarmee Nerviërs de wegen en velden afzoomden: zij hadden geen noemenswaardige ruiterij en streden vooral te voet. Ook 'kanten' en houtwallen waren typische afzomingen van velden en wegen. Deze speelden met name in het voordeel van de opstandige Nerviërs.

Dat de gronden in Hombeek, Leest en Heffen sinds lange tijd permanent werden bewoond, werd aangetoond in 1939 met archeologische vondsten teruggevonden in de Zennebedding. Het betrof IJzertijdvaatwerk, Romeins en Middeleeuws aardewerk. Het staat vast dat het gebied nog voor onze tijdrekening door Nerviërs werd bewoond. Deze stammen hadden een nederzetting gesticht aan de monding van de Zennebeek en de Leibeek. Deze nederzettingen werden gesticht op de hoger gelegen linkeroever. De rechter-Zenneoever bestond immers bijna volledig uit drassig moerasgebied⁸. De Nerviërs die onze gewesten bewoonden, hadden wellicht een eigen naamgeving voor de hedendaagse dorpen en gehuchten, maar die kon tot nog toe niet worden achterhaald. De eerste naamgevingen stammen uit de Frankische periode (eveneens een Germaanse stam) vanaf 370 na Christus, toen volgens sommige bronnen een grote volksverhuizing plaatsvond. In de 4e-5e eeuw werd er in Hombeek, net als in de omliggende gebieden, op zijn minst één Frankische nederzetting gesticht, Eggelgem. Deze naam zou Eggilo’s of Agilo’s gezin betekenen. Frankische plaatsnamen zijn herkenbaar aan hun ingaheimtoponiemen (-gem = gezin). De meeste van deze plaatsen bevonden zich op de linkeroever van de rivier. Ze zijn langsheen de waterloop te vinden vanaf het Zennegat tot in het Brusselse. Deze nederzettingen waren afzonderlijke herenwoningen. Sommige van deze hoven zijn later uitgegroeid tot dorpen, zoals Eppegem, andere behielden hun karakter van herenwoning, zoals het Hombeekse Eggelgem. We kennen ze nog uitsluitend via overlevering, achternamen of lokale plaats- of gehuchtnamen. Binnen de grenzen van Mechelen, Zemst en Hombeek vinden we Eglegem, Berbelgem, Zwivegem, Adegem, Ouwergem, Releghem, Heisegem en Prolegem.

Vanaf de 9e eeuw, na het hoogtepunt van het Karolingische rijk dat aanving in de 7e eeuw, zijn er sporen van Deense koningen (Vikings) die zich in de streek kwamen vestigen, zoals Onulfus van Wolvertem en diens vader Volkaard I van Anderlecht in de 11e eeuw, die op gelijke voet stonden als de heren van Grimbergen.

Pas in de hoge Middeleeuwen wordt ook het Brabantse deel van Hombeek bewoond, zij het veel minder dichtbevolkt dan het Mechelse. Het Brabantse deel heet Smalbrabant of Klein Brabant, terwijl het Mechelse de naam Hombeek draagt. Een andere, meer gebruikte benaming is Ophombeek en Neerhombeek. Neerhombeek hoorde bij de heerlijkheid Mechelen, terwijl Ophombeek onder het gezag stond van de hertog van Brabant. In de Karolingische periode werd de latere vrijheid van Mechelen (inclusief Neerhombeek) overgedragen aan de kerk van St-Lambertus te Luik.