|
Blog – Op de
Beeck, thuis in de drie Wavers
|
Twee families hebben echt hun wortels in de
drie Wavers waar in de middeleeuwen het Waverwoud lag. De ene familie
woonde “op de beek” en kreeg de familienaam Op de Beeck, de andere
familie woonde “over de beek” en kreeg de namen Overbeeck en later Verbeeck.
Het eens zo machtige Waverwoud werd ontbost
of ontgonnen voor landbouw en verdween vanaf de 13e eeuw. Ten zuiden van
de Kammaersbeek en aan de abdij van Roosendael op de grens met Walem bleven
nog enkele schaarse resten van het vroegere woud.
De “beek” was mogelijk de Melenhoekbeek die
de grens vormde met Putte, het voormalige “Sint-Niklaas” Waver, of de
Kammaarsbeek waarlangs het overtollige water van het hoger gelegen
Onze-Lieve-Vrouwe Waver afstroomde. Wij gokken op de Kammaarsbeek (Dorpsbeek)
die Sint-Katelijne en Onze-Lieve-Vrouwe Waver min of meer verbindt en die
afstroomt in de zogenaamde “Hondsbossen” en in de Bosbeekweg achter “Den
Haes”.
De Wavers behoren tot het stroomgebied van
de Beneden-Nete in het noorden van de gemeente, en andere beken zijn de
Goorbosbeek, de Perwijsveldloop en de Vrouwvliet, op de grens met
Mechelen.
De familienamen waren er al in de 16e eeuw,
toen er nog ongeveer een 400 inwoners woonden in het ontgonnen Waverwoud.
De naam “Waver” was vermoedelijk een afgeleide van een slingerende,
kronkelende beek die er toen liep. Die betekenis bleef behouden in het
Engelse “waver”.
De plaatsnaam “Bosbeek” is er overigens ook
nog bewaard aan de Schans uit de Eerste Wereldoorlog.
In onze stamlijn is er aangetrouwde familie
in Onze-Lieve-Vrouwe Waver,
uit een gezin Op de Beeck-Op de Beeck, en ook de naam Opdebeeck kwam voor
bij verwanten in het Mechelse. Oorspronkelijk waren er verschillende
schrijfwijzen voor deze naam, die al eeuwen voorkwam in de streek van
Waver:
• Sint-Katelijne-Waver,
• Sint-Niklaas-Waver (het huidige Putte), en
• Onze-Lieve-Vrouw-Waver
Bekende schrijfwijzen waren in de 16e eeuw
Opdebeeck (bv. 1664-1681 te Beerzel), Opdebeke (bv. 1662 te Putte), en Op
de Beeck (1595-heden in Sint-Katelijne en Onze-Lieve-Vrouwe Waver).
In 2008 was de schrijfwijze Op de Beeck de meest verspreide, gevolgd door
Opdebeeck, Opdebeek, Op de Beek, Op de Beke, Opde Beeck. Op de laatste,
eerder uitzonderlijke schrijfwijze, na, is er een sterke concentratie van
de naam in het voormalige hertogdom Brabant.
|
Bij het nalezen
van de akten van notaris De Hondecoutere in Mechelen, de oudste notaris in
Mechelen, kwam ik volgende meldingen tegen:
• De notaris
noteerde op 22 september 1595 dat Adam Op de Beeck (ook gespeld als “Opdebeeck,
Opdebeke” in die tijd) grond kocht in Sint-Katelijne-Waver. De grond
lag onder de jurisdictie of rechtspraak van Duffel in Sint-Katelijne-Waver
en deze werd van Adriaan Gootens, “horenbreker tussen heesters
staande op ’t goed van Hendrik Van Den Zijpe, eertijds bij Philips Van Den
Zijpe vanwege hem Hendrik Van Den Zijpe” gekocht. In die tijd hoorde de
Op de Beeck familie tot de notabelen van de stad Mechelen. De familie kwam
uit Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, waar al meldingen van de naam zijn aan het
begin van de 16e eeuw.
• Opmerkelijk:
op 3 maart 1595 was er ook de melding van een verwante, Cornelis Op de
Beke, drossaard van
Waver (nu O.-L.-Vrouwe-Waver), die optrad als getuige bij een verkoop van Anna
Walschaerts, de dochter van Jan Walschaerts, 27 jaar oud, aan Jan
Robrechts, secretaris in Heist.
Als ik het goed
begrijp, ging het om een erfenis die Anna Walschaerts verkreeg van wijlen
Gielis en Antoon Walschaerts, haar oom, en wijlen Jan Meesens. De
vermeldingen toonden aan dat er toch al Op De Beecks woonden in Waver in
1595. De ene was landbouwer die gronden hield te Sint-Katelijne-Waver, de
andere was drossaard van O.-L.-Vrouwe-Waver, een toch notabele functie in
die tijd.
Na verloop van
tijd kwam de naam ruimer voor in de streek. Enkele voorbeelden
chronologisch:
o Herenthout
(1710-1714, sterfhuis Anneke Op de Beeck),
o Houtvenne
(1722-1764, onder meer pachter Peter Op de Beeck, de verhuur van een huis aan Jan Baptist Op de Beeck, een gift van Peter Op de
Beeck aan zijn broers
Jan en Hendrik),
o Deurne
(1751-1781, verkoop aan Rombout Op de Beeck),
o Grobbendonk
(1754, Marie Op de Beeck),
o Mortsel
(1755-1763),
o Itegem
(1757-1788, onder meer nalatenschap overeenkomst tussen Adriaan,
Katrien, Jan en Ann Op de Beeck),
o Aartselaar
(1785, testament Frans Op de Beeck),
o Borgerhout
(1785-1876, verkoop van Anne Marie Op de Beeck),
o Berlaar (1793,
testament Liesbeth Op de Beeck),
o Borsbeek
(1801, inlijving in het leger van Napoleon van Adriaan Op de Beeck),
o Kontich
(1806-1859, overlijden Corneel Op de Beeck, verhuis Willem),
o Boechout
(1808, militieplicht Gommaar Op de Beeck - Hij zou vrijgesteld worden "wegens kleine gestalte"),
o Bonheiden
(1807 dienstplicht in het leger van Napoleon van Peter
Dominiek Op de Beeck, zoon
van Gerard
Op de Beeck),
o
Heist-op-den-Berg (1813, uitstel van legerdienst voor Adriaan Op de
Beeck),
o Schriek (1825,
woningbrand bij Jacques Op de Beeck, herbergier),
o Walem (1838,
aanstelling van Jan Baptist Op de Beeck tot veldwachter),
o Heindonk
(1840, veeziekte bij Hendrik Op de Beeck),
o Mechelen
(1850, architect Frans Op de Beeck),
o Koningshooikt
(1856, woningbrand bij weduwe Jeanne Op de Beeck),
o Niel (1859,
woningbrand bij Willem Op de Beeck),
o Emblem (1880,
winkelier Corneel Op de Beeck bouwde magazijn), ...
Er waren ook
sporen van een verdere verspreiding in België, bijvoorbeeld in Torhout
(1830, geboorte van Peter Jozef Aloïs Op de Beeck, zoon van Jan Frans Op
de Beeck).
|
Waar kwamen de namen Op de Beeck en Opdebeeck
voor in 2008 in België?
Andere
schrijfwijzen: Opdebeek, Op de Beek
Zeldzame
schrijfwijzen: Op de Beke, Opde Beeck
Het was
allicht geen toeval dat ook de naam "Beeck" in dezelfde
kernstreek rond Mechelen voorkwam - al kon de familienaam ook nog eens
apart zijn ontstaan zijn in Limburg omdat Bee(c)k er als plaatsnaam voorkwam.
De naam Verbeeck kwam ook bijzonder vaak voor in het voormalige hertogdom
Brabant (zie
laatste kaartje).
Blog – Huwelijken Op de
Beeck-Op de Beeck waren niet uitzonderlijk
1614 –
Sebastiaan Op de Beke
(Op de Beeck) huwde omstreeks 1614 in Venray, Nederland, met Johanna
Op de Beke (Op de Beeck).
1642 –
Peter Op de Beeck
huwde omstreeks 1642 in Venray, Nederland, met Godelieve Op de Beeck.
 1659 – Corneel Op de
Beeck, een
zoon van Corneel Op de Beeck (Op de Beke) en Jeanne Gheys uit
Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, huwde op 16 februari 1659 in Putte met Adrienne
Op de Beeck, een dochter van Jan Op de Beeck (Op de Beke) en
Barbara Lens. Corneel hertrouwde op 22 november 1665 in Putte met Gommarina
Somers. Adrienne Op de Beeck was een achterkleindochter van de hogervermelde
Bernard Op de Beeck [zie
kopie huwelijksakte].
Getuigen bij het huwelijk waren Jos Op de Beeck en Jan Op de Beeck (vader
van de bruid).
1698 –
Jan Op de Beeck
huwde op 7 januari 1698 in Rijmenam met Elisabeth Op de Beke, een
dochter van Jan Op de Beke en Anna Holemans uit Rijmenam. De ondertrouw had
plaats gevonden op 28 december 1697 in Rijmenam.
1709
- Jan Op de Beeck,
een zoon van Adriaan Op de Beeck en Elisabeth Torfs, huwde op 28 mei 1709
in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Maria Op de Beeck, een dochter van
Willem Op de Beeck en Jeanne Van Dessel. Jan was eerder gehuwd geweest op 5
februari 1692 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Marie Roelants en was na haar
overlijden hertrouwd.
1718 –
Willem Op de Beeck
huwde omstreeks 1718 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Catherine Op de
Beeck.
1734 –
Peter Op de Beeck
huwde op 1 juli 1734 in Sint-Katelijne-Waver met Maria Op de Beeck.
Hij hertrouwde op 21 mei 1739 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Catherine
Hellemans. In het eerste huwelijk werden twee kinderen geboren, in het
tweede huwelijk zes.
1746 –
Jan Op de Beeck
huwde in Putte met Jeanne Op de Beeck.
1763 –
Jan Op de Beeck
huwde omstreeks 1763 met Marie Sophie Op de Beeck. Een zoon Peter Op
de Beeck huwde in 1794 in Berlaar met Ann Catherine Van Dessel.
1764 –
Nicolaas Op de Beeck,
een zoon van Jan Op de Beeck en Clara Peeters uit Putte, was gehuwd met Ann
Catherine Op de Beeck.
1754 –
Corneel Op de Beeck
huwde op 16 augustus 1754 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Catherine Op de
Beeck.
1798 –
Jan Baptist Op de Beeck,
een zoon van Peter Frans Op de Beeck en Anna De Belser uit Putte, huwde
omstreeks 1798 met Marie-Thérèse Op de Beeck, een dochter van Peter
Op de Beeck en Elisabeth Torfs uit Rijmenam. Het gezin woonde in Putte. Ook
in de volgende generatie was er een huwelijk Op de Beeck-Op de Beeck [zie verder].
1804
- Frans Op de Beeck
was gehuwd met Jeanne Op de Beeck (1780-1845), een dochter van Jan
Frans Op de Beeck en Jeanne Vercammen, afkomstig uit Putte.
1807 – Jan Frans Op de
Beeck, een zoon van Gielis Op de Beeck en Catherine Luytens, huwde op 7
januari 1807 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Ann Catherine Op de Beeck,
een dochter van Jan Baptist Op de Beeck en Jeanne Marie Bogaerts.
1818 – Corneel Op de Beeck,
een zoon van Hendrik Op de Beeck en Marie Elisabeth Goelen, huwde op 15
januari 1818 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Jeanne Op de Beeck, een
dochter van Peter Op de Beeck en Marie Elisabeth De Ron. Corneel Op de
Beeck zou op 28 januari 1828 in Putte hertrouwen met Catherine De Punder.
Hij had vier kinderen uit het eerste huwelijk, en drie uit het tweede
huwelijk.
1822 –
Frans Op de Beeck,
een zoon van Jan Op de Beeck en Anne-Marie Guldentops, huwde op 8 augustus
1822 in Putte met Jeanne Op de Beeck. Hij was gedoopt in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver,
zij was gedoopt in Putte.
1823 –
Corneel Op de Beeck
(1798-1826), een weversknecht uit Duffel en zoon van Martijn Gommaar Op de
Beeck en Ann Catherine Bogaerts, huwde er op 31 januari 1823 met Elisabeth
Op de Beeck (1799-1835), een dochter van Frans Op de Beeck en Ann
Catherine Frans. Elisabeth Op de Beeck hertrouwde op 9 oktober 1829 in
Duffel Met Gommaar Mertens.
1837 –
Jan Baptist Op de Beeck,
een zoon van Jacques Op de Beeck en Marie-Jeanne Schroyens, huwde op 10
november 1837 in Putte met Catherine Anna Op de Beeck, een dochter
van Jan Frans Op de Beeck en Jeanne Schillemans.
1839 –
Frans Op de Beeck,
een zoon van Jan Baptist Op de Beeck en Elisabeth Rombauts, huwde op 16
augustus 1839 in Putte met Elisabeth Op de Beeck, een dochter van Jan
Baptist Op de Beeck en Marie-Thérèse Op de Beeck [zie hoger].
1842 –
Jean François Op de Beeck, een zoon van Charles Op de Beeck en Christine
Leunens, huwde op 21 september 1842 in Mechelen met Elisabeth Opde Beeck,
een dochter van Jan Baptist Opde Beeck en Jeanne Marie Van Der Veken,
geboren in Walem. Elisabeth Op de Beeck werd dood aangetroffen in de Dijle
aan het Zennegat op 15 juli 1880, 62 jaar oud.
1845 –
Jos Op de Beeck,
een zoon van Peter Frans Op de Beeck e Jeanne Versteven uit
Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, huwde op 8 april 1845 in Mechelen met Anne-Marie
Op de Beeck.
1851 –
François Joseph Opdebeeck huwde op 26 februari 1851 in Mechelen met Jeanne
Catherine Op de Beeck. Zij was een dochter van Pierre Corneille Op de
Beeck en Marie-Anne Schippers.
1861 –
Jan Op de Beeck,
een zoon van Jan Baptist Op de Beeck en Anne-Marie Verelst, huwde op 4
april 1861 in Putte met Jeanne Marie Op de Beeck, een dochter van
Peter Op de Beeck en Anna Beullens uit Putte. Zij was eerder op 26 augustus
1847 in Putte gehuwd geweest met Jan Baptist Van Den Eynde.
1862 –
Jacques Op de Beeck,
een zoon van Jan Frans Op de Beeck en Marie Andries (of Candries),
huwde op 9 maart 1862 in Rijmenam met Dorothea Op de Beeck, een
dochter van Jan Op de Beeck en Marie Vercammen. Jacques was eerder op 10
juni 1835 in Rijmenam gehuwd geweest met Maria Vets (1788-1861).
1865 –
Peter Joseph Op de Beeck, een zoon van Willem Op de Beeck en Marie-Thérèse
Wouters uit Lier, huwde op 28 september 1865 in Lier met Marie-Thérèse
Op de Beeck uit Lier.
1869 –
Jacques Opdebeeck,
een zoon van Gommaar Opdebeeck en Elisabeth Roofthooft uit Keerbergen,
huwde op 8 april 1869 in Keerbergen met Josephine Opdebeeck, een
dochter van Jan Opdebeeck en Anna Van den Broeck.
1876 –
Jos Constant Opdebeeck,
een zoon van Karel Louis Opdebeeck en Ann Elisabeth Van Hemelen, huwde op
19 januari 1876 in Putte met Bernardine Op de Beeck, een dochter van
Jos Op de Beeck en Marie Verreth.
1889 –
Lodewijk Op de Beeck,
een zoon van Jan Baptist Op de Beeck en Marie-Thérèse Peeters, huwde op 25
november 1889 in Mechelen met Anne-Marie Op de Beeck, een dochter
van Jan Baptist Op de Beeck en Ann Catherine Henderickx.
1897
- Emile Op de Beeck
(1869-1942) huwde op 19 oktober 1897 in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver met Alberta
Op de Beeck. Zij was geboren in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver als zoon van
Frans Albert Op de Beeck en Isabelle Colette Van den Broeck. Hij was
geboren in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver als zoon van Jan Ferdinand Op de Beeck
en Isabelle De Bie [zie
foto begraafplaats Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, 2026]. Ook in de volgende
generatie was er een huwelijk Op de Beeck-Op de Beeck [zie verder].
1907 –
Robert Louis Opdebeeck,
een zoon van Pierre Joseph Aloïs Opdebeeck en Augustine Forrières huwde op
8 mei 1907 in Floreffe, provincie Namen, met Joséphine Emilie Opdebeeck,
een dochter van César Joseph Opdebeeck en Marie Ghislaine Parmentier.
1913 –
Victor Philemon Op de Beeck, geboren in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, huwde
omstreeks 1913 in Kessel-Loo met Marie-Anne Op de Beeck, geboren in
Keerbergen.
1916 –
Peter Jacques Op de Beeck huwde op 18 oktober 1916 in Heist-op-den-Berg
met Marie Clementine Op de Beeck. Zij was een dochter van Louis Op
de Beeck en Emma Simaeys uit Heist-op-den-Berg. Hij was een zoon van Frans
Op De Beeck en Colette Geysels uit Wiekevorst.
1922 –
Jan August Op de Beeck,
een zoon van Frans Op de Beeck en Marie Catherine Van Dievoet, huwde
op 13 mei 1922 in Lint met Marie-Jeanne Op de Beeck, een dochter van
Jan Frans Op de Beeck en Jeanne Schepers. Jan August was geboren in Kontich
in 1899. Marie-Jeanne was geboren in Sint-Katelijne-Waver in 1901.
1925
- Frans Joseph Op de Beek was in Breda, Nederland, gehuwd met Hélène Op
de Beek, vermeld in de periode 1925-1948.
1925
- Vital Op de Beeck (1900-1978)
huwde op 12 maart 1925 in Koningshooikt met Anna Op de Beeck, een
dochter van Jan Frans Op de Beeck en Louise Goukens. Vital was geboren in
Berlaar als zoon van Louis Frans Op de Beeck en Anne-Marie Volckaerts. Het
gezin woonde in Koningshooikt.
 1937 - Ghislain Op de
Beeck
(1907-1977), een zoon van Emile Op de Beeck en Alberta Op de Beeck [zie hoger],
was in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver gehuwd met Jeanne Opdebeeck (1916-1992),
een dochter van Emiel Karel Op de Beeck en Josephine Wellens [zie foto begraafplaats
Onze-Lieve-Vrouwe-Waver, 2026].
1943
- Walter Op de Beeck,
een zoon van Gust Op de Beeck (1913-1995) en Bertha Geets uit
Sint-Katelijne-Waver, was gehuwd met Irène Op de Beeck.
1962
- Aloïs Op de Beeck
was gehuwd met Lidy Op de Beeck in Onze-Lieve-Vrouwe-Waver.
1963
- René Op de Beeck
(1933-2015) was gehuwd met Marie Op de Beeck (1935-2021) in Kontich.
|
