|
Blog - 1960 – Wie
was “Ivan”?
|
Soms heeft men
van die vragen om een verhaal in de plooi te laten vallen. En
dan kom je tot het besef dat de
getuigen van een specifieke gebeurtenis in
de familie er niet meer zijn, of niet meer meer aanspreekbaar zijn, om antwoorden te geven.
Het verhaal begint bij mijn oudste broer Ivan, geboren op 27 juli 1960
in Soest, Duitsland. In
de familie werd gezegd dat hij werd vernoemd naar een legermakker van vader Willem.
Die was in 1960 om het leven gekomen,
naar wat we hoorden door een ongeval in de privé sfeer (“door een glazen
dak gevallen”). Maar meer
dan een voornaam kenden we niet.
Een enig spoor
was een foto van een militaire begrafenis uit
1960 in het familie album van mijn ouders, en we weten zelfs niet met zekerheid of dit de begrafenis van “Ivan” was.
Via welke weg kon men zoeken? De Facebook-groepen van
de oud-BSD, beroepsmilitairen en dienstplichtigen eens proberen? Het archief van
het ministerie van Defensie?
Mogelijke Andere getuigen opsporen
en bevragen? Het bleek niet zo evident.
 Foto: de begrafenis met militaire eer in
1960.
Op
de foto herkenden we Willem Lauwens  uiterst links
terwijl hij in reserve als één van de sergeanten in de rij die
de kist en de dragers flankeerden.
Vooraan stond een luitenant-kolonel
‘SBH’ (stafbrevethouder) en uiterst rechts stond een majoor. De kepie op
de kist lijkt er één van een officier te zijn. Het moet om militairen van
de in Soest gelegerde 6e artillerie zijn gegaan, kortweg “6A”
genoemd.
|
Op zoek naar Ivan
De eerste zoekpiste was op Facebook groepen van oudgedienden van het Belgische leger
in Duitsland. Dat leverde eerder summiere informatie op, vooral over Jan Lemaire, die een graag gezien onderofficier moet zijn
geweest (“fijne mens”,
“zachtaardig”, “goede herinneringen”). Bij de lichting dienstplichtigen van
1977 had hij blijkbaar de bijnaam “pappa Lemaire”. We troffen geen beroepsmilitairen of dienstplichtigen aan
die in 1960 in dienst waren en die mogelijk nog iets konden vertellen over
de overleden “Ivan”.
Een tweede onderzoekspiste waren de archieven van Defensie. Daar
hield metn enkel persoonlijke dossiers aan en om die te
raadplegen, waren
de naam, de voornaam en het geboortejaar de enige toegang.
Ook het zogenaamde overlijdensboek op
de kanselarij van het Bisdom bij de Krijgsmacht gaf geen uitsluitsel voor de periode
januari tot juli 1960. Er werden immers geen uitvaarten vermeld in Soest. Er waren enkel meldingen van
de militaire hospitalen van
Brussel, Antwerpen en Gent en een zestal vermiste personen in
Congo.
Ook andere onderzoekspistes naar funeraria en genealogische databases leverden
niets op. Het was bovendien
moeilijk om directe
getuigen uit deze periode te
vinden, enkele oproepen
op fora van oudgedienden ten spijt.
In genealogische databases vond ik overigens één potentiële treffer op
basis van leeftijd (mogelijk KRO) en overlijdensdatum: Ivan Neyns, geboren op 17
augustus 1936 in Tienen, overleed door een ongeval in
Tienen op 30 november 1959 op 22-jarige leeftijd. Hij
werd begraven op donderdag 3
december 1959 in de Onze-Lieve-Vrouw-ten-Poelkerk te
Tienen. Dit kerkgebouw vertoonde op het eerste zicht geen gelijkenis met de kerk op
de foto. Omdat we een context ontbraken bij deze melding
van overlijden, was hierover ook geen uitsluitsel teg even.
Eén en ander maakte dat wij bij onze zoektocht van een kale reis terugkwamen. Het was zoeken naar een speld in een hooiberg. Zoals het er voorstond,
was het zoeken naar een
toevalstreffer.
|
 Foto: de uniformtekens geven aan dat het om een (hoog gedecoreerde) luitenant-kolonel van de artillerie
ging die de plechtigheid
leidde.
|
 Foto: Willem Lauwens  was duidelijk
herkenbaar links in beeld.
Hij was op dat moment sergeant bij
het 6e Artillerie
in Soest, Duitsland, en aanstaande vader van zijn eerste zoon Ivan.
|
|
Foto: onderofficier Jan
Lemaire was een legermakker van
Willem Lauwens in Soest in 1960.
Hij was onderofficier bij 6A.
Zij woonden later in elkaars buurt (Duffel
en Sint-Katelijne-Waver) en hielden contact tot Willem overleed
in juni 1996.
Foto: Jan Lemaire met Ivan Lauwens, zomer van 1960. Toen Ivan’s peter Emiel
Lauwens  (vader van
Willem) overleed, nam Jan het peterschap over.
|
Uit
de geschiedenis van het 6e Artillerie
Het
“6e Artillerie” was tussen 1913 en 1939 gelegerd te Etterbeek. Na de
tweede wereldoorlog werd het heropgericht op 20 juni 1946 met vestiging
in Lier, vanaf 11 september 1946 verhuisde 6A naar Luik, vervolgens op 9
november 1946 naar Siegen, DE, op 26 april 1947 naar Aken, DE, op 8
december 1948 naar Dellbruck, DE, op 12
september 1949 opnieuw naar Aken, en vanaf 15 mei 1951 naar Soest, DE.
In
de slagorde officieren voor 6A werd op 31 december 1956 luitenant-kolonel
SBH Bachelart vermeld als bataljonscommandant,
en op 31 december 1957 Majoor SBH Naveau.
Tweede Commandant was zowel in 1956 als in 1957 Commandant/Majoor Ryckalts. Omstreeks 1961 vermeldde de slagorde
Officieren en Opperadjudant als Bataljonscommandant Lt.-Kol. SBH Teysen
L. en tweede commandant Majoor Ringoet G..
We
weten niet met zekerheid welke Officieren op de foto uit 1960 voorkomen.
Het
garnizoen zou in 1994 na de hereniging van Duitsland vertrekken. OP het
terrein bevond zich eind 20e eeuw het Museum van de Belgische
Strijdkrachten in Duitsland (“BSD”).
|
|
|
De zoektocht naar twee
generaals
In de marge van dit onderzoek hebben we ook gepolst naar de
persoonlijke dossiers van de twee “generaals” in onze stamboom, maar dat
bleek niet haalbaar omdat deze vóór 1889 werden geboren:
 Luitenant-generaal
William Lauwers (familienaam
ook als Lauwens gespeld, voornaam als Guillaume, Guilielmus), werd geboren op 3 februari 1856 in Antwerpen
als zoon van Louis Lauwers en Thérèse Lauwers. Hij overleed op 13
november 1924 in Brussel en was gehuwd met Jeanne Dupret.
Luitenant-generaal
François Lauwens  (Franciscus) werd geboren op 9 maart 1868 in Brussel als
zoon van Stan Lauwens en Marie Van Gramberen.
Vóór 1889 kon enkel het archief van het Legermuseum meer informatie
opleveren. Er was alleszins een dossier voor François Lauwens in het
Koninklijk Leger Museum.
We beschikten alsnog over informatie in het genealogisch repertorium
van de families en konden de puzzel leggen.
Meer informatie is te vinden op:
1887 – Luitenant-generaal William Lauwers (Lauwens)
 in Brussel en Meerle
1914 – Luitenant-generaal François Lauwens
maakte een blitzcarrière tijdens de
Eerste Wereldoorlog
|
|
