|
Blog – 1924
- Maria Cools in de landbouw- en huishoudschool (Puurs)
|
Na de "Groote Oorlog" werden
her en der in het Vlaamse land huishoud- en landbouwscholen opgericht. Zo
ook in Puurs, waar in 1923 en 1924 twee landbouw- en huishoudcursussen
werden gegeven door de Landbouwcommissie.
Deze gingen door in het "wit huis"
in de oostelijke hoek van de Molenstraat en de Kalfortbaan, en mijn
grootmoeder Maria Cools volgde er les van september 1923 tot januari 1924.
Zij had haar beeltenis omcirkeld op de foto in het familiealbum, maar we kwamen
een ongeschonden foto op het spoor bij de Vereniging voor Heemkunde
Klein-Brabant.
|
 Foto’s: reconstructie foto “Tijdelijke
Landbouw Huishoudschool van Puers, September 1923-Januari 1924”.
Mijn grootmoeder stond als vierde op de foto, op de derde rij. Rechts een
detail van een onbeschadigde foto. Zij zag er gelukkig uit en stond op een
keerpunt in haar leven.
Op de foto zaten
de lesgeefsters vooraan: juffrouw Bulckens,
mevrouw Cleiren en juffrouw Van Hoof. De lesgever rechts op de
foto was landbouwingenieur Van de Velde. Op de tweede rij stonden Ida Slachmuylders (Oppuurs), Bernardine Van Barel (Bornem),
Maria Peeters (Liezele, vriendin van Maria Cools),
Anna Slachmuylders (zus van
Ida), Augusta Van Barel (Bornem), Maria De Keyser
(Lippelo). Op de derde rij staan Maria Van den Bergh (Liezele), Virginie
Peeters (Liezele), Clementine Marnef, Maria Cools (Liezele), Martha Wauters
(Oppuurs), Maria Waumans (Lippelo)
en landbouwingenieur Van de Velde. Op de vierde rij staan Martha Jacobs
(Lippelo), Maria Ceurstemont (Lippelo),
Maria Verhasselt (Bornem), Cecilia Verheyden (Puurs), Jeanne Van
Pestel (Oppuurs). Het gebouw verdween en bevond zich in wat later de Guido
Gezellelaan werd. Destijds werd deze straat de Kalfortbaan genoemd.
Mijn
grootmoeder was een vrijgevochten vrouw
Mijn grootmoeder
Maria Cools reed in 1925 al aardig met de vrachtwagen. Zij was een
pionierster bij de oprichting van de "Vroegemarkt"
(Vrijdagmarkt) in Gent. Zij reed met haar vader Albert naar de markt met
een Ford vrachtauto. Ook de markt van Anderlecht werd aangedaan in de
namiddag. Op 22 september 1932 huwde zij Pieter Gerard Van Praet in
Liezele. Pieter Gerard was van Leest, en zij kregen verkering in een
“Spiegelpaleis” (danstent) op de kermis op De Wolf in Liezele.
Maria
"Miet" Cools was geboren op 13 juli 1908 op het "Turkenhof"
in Liezele als dochter van Albert Cools en Kristina Paridaens. Haar vader Albert Cools
was Eerste Schepen in Liezele. Van haar nonkel Frans Paridaens weten
we dat hij “constructeur” was in Liezele dorp tot 1914 en dat hij na de
oorlog in Puurs in een werkhuis aan de Palingstraat de jaren '20 en '30
fietsen (en ook naaimachines, moto’s, wasmachines) verkocht. Het huis
Paridaens-De Wit in Puurs was gesticht in 1903 en was in de jaren '20 al
voorzien van elektrische drijfkracht.
Merk ook bij
verwanten Cools, dat Emiel Hermans-Cools omstreeks 1901 een fietsenhandel
met Minerva motorrijwielen had in de Hoogstraat te Puurs. Emiel baatte
nadien in Brussel de Brasserie De Toekomst uit. Ook Van Reeth-Cools
maakte in 1903 reclame voor rijwielen. Zoon Theo had een winkel "In
den Velo" in de Hoogstraat. Aan het einde van de jaren '20 kwamen
daar de eerste auto’s bij (Ford en Chevrolet) met een tentoonstellingszaal
in de Dorpstraat 90 en een garage in de Violetstraat in Puurs. Zijn zonen
Leopold (Renault) en Frans (meerdere merken) werden ook garagehouders.
We weten ook dat hij een plaats verhuurde in zijn woning aan een financiële
instelling in oktober 1944, waar in het kader van de “Gutt” geldsanering
het geld werd ingeleverd en waar men nieuw geld ontving aan 2000 frank per
gezinslid.
Mijn grootmoeder
vertelde wel eens hoe zij met de vrachtwagen Meise voorbijreden, haar vader
de Ford in "po-mo" (in "point mort",
"neutraal") zette, zodat ze met grote vaart de bergaf van Meise
naar Londerzeel konden nemen. De markten werden enige tijd samen met "die
van Batistes" gedaan, de erfgenamen van Baptist De Boelpaep.
Van 1924 tot
haar huwelijk in 1932 werkte zij bij haar nonkel Frans Paridaens als
secretaresse.
|
Foto 1925: Pieter Gerard Van Praet op zijn achttiende verjaardag.
|
Foto 1926: Pieter Gerard Van Praet in Leest, op zijn negentiende verjaardag.
Hij was duidelijk trots op zijn “Parda” fiets.
|
|
De
"landbouwschool" van Puurs
Er
is weinig gedocumenteerd over de "tijdelijke" Puurse land-
(of "tuin-) bouwschool. De school was tijdelijk opgericht door de
Landbouwcommissie en bevond zich in een woning aan de Kalfortbaan.
Er
was geen verband met het Sint-Angela-instituut in de Begijnhofstraat in
Puurs, waar ook leergangen huishoudkunde werden voorzien. De hoofdvleugel van
het Sint-Angela instituut werd in 1903 en 1907 ontworpen door de lokale
architecten Smet. Deze school was verbonden aan het Urselinnenklooster dat
met het Sint-Angela-instituut werd gesticht in 1857. De voorbouw was
voltooid net voor de Eerste Wereldoorlog. Tussen beide vleugels stond het
"Moortgathuis" dat aan het begin van de 18e eeuw werd
opgericht. Het Urselinnenklooster, het Sint-Angela-instituut en
het Moortgathuis gingen op in de scholengroep van het
Sint-Jan Berchmansinstituut van Puurs. Men sprak over Sint-Angela
als de "meisjesvakschool van Puurs".
In ieder geval was de aspergeteelt befaamd. Mijn
grootvader Pieter Gerard Van Praet, die in 1929 huwde met mijn grootmoeder
Maria Cools, kweekte aspergezaad op de Wolf in Liezele. De asperges
werden geteeld en verkocht door zijn schoonbroer Georges
De Boelpaep, die met Maria's zus Emma Cools was gehuwd.
Omstreeks 1870 waren volgens de overlevering de
eerste "Asperges de Calfort" geplant in het Hof
van Coolhem in Puurs. De teelt vormde toen een nieuwe bron van
inkomsten. De asperge was toen vooral bij de Franse en Belgische elite
geliefd. De omgeving was tot dan eerder bekend voor het mandenvlechten,
vlasbewerking, zoutzieden en brouwen.
Ook de ontsluiting via de spoorweg
Mechelen-Sint-Niklaas in 1868-1870 had al verandering gebracht in Puurs, al
was er toen nog geen sprake van grote bedrijven. Industrieterreinen kwamen
er pas vanaf de jaren 1960. De parochie Kalfort was tot 19 maart 1857 een
deel van de parochie Puurs. Ze werd een afzonderlijke parochie en de
bedevaart naar "Onze-Lieve-Vrouw ten Traan" was een
Kalforts fenomeen.
In
mei 1918 werd onder impuls van de Boerenbond een "Verbond van
bestuurders van (vrije) tuinbouwscholen en tuinbouwleergangen"
gesticht. Dit bestuur wilde zich toeleggen op de leerprogramma's, de
inspectie, de publicatie van een tijdschrift, en meer dan dat, moest de
ruime inspraak van de Boerenbond in het tuinbouwonderwijs verzekeren. De Puurse school
werd vermoedelijk opgericht als een "Tijdelijke Landbouw- en
Huishoudschool", op het einde van de Eerste Wereldoorlog.
De
"Vrije Vakhuishoudschool Centrum" in Puurs ging vanaf 1
januari 1948 van start en werd erkend bij het Koninklijk besluit van 28
augustus 1951.
Foto boven: op de originele foto in
een familiealbum was Maria Cools omcirkeld.
Foto:
de fietsenhandel van Frans Paridaens in Puurs in 1926 waar Maria Cools als
secretaresse aan de slag ging. Paridaens had een eigen fietsmerk
"Parda" dat hoog stond aangeschreven bij de topwielrenners van
die tijd zoals "Poeske Scherens"7. De
veertiende persoon van links naar rechts zou mijn grootvader Gerard Van
Praet zijn.
Leopold
Paridaens haalde in 1929 het nieuws met de bouw van een eigen vliegtuig met
GM (Chevrolet) motor. Het werd ingevlogen op het vliegveld van Deurne door
"Poeske Scherens", een vermaard wielrenner en bekwaam piloot uit
die tijd. Er kwam geen vervolg aan de vliegtuigbouw: Leopolds broer Karel
kwam om het leven in een motorongeval in 1932 [zie
verder] en Leopold werd opgeroepen voor de legerdienst.
Kort
na de middag op de noodlottige dag verloor de 17-jarige Karel Paridaens de
controle over het stuur van zijn motocyclette. Hij was met zijn vriend
en leeftijdsgenoot Albert Peleman (de latere dichter
Bert Peleman) achterop op weg naar Ruisbroek, raakte bij de
draai aan de Sint-Bernarduskapel bij Coolhem een boordsteen en
knalde tegen een boom. Bert Peleman kwam er zonder schrammen
vanaf, maar Karel had een schedelbreuk opgelopen en verloor bloed uit mond
en oren. Dokter Peeters liet hem nog overbrengen naar het
Sint-Vincentiushospitaal in Antwerpen, maar Karel overleed er kort na
aankomst. Door het tragische ongeval werd het huwelijk van Maria Cools met
Gerard Van Praet uitgesteld.
|
