© Foto
uit privécollectie, 2012. |
|
Verhalen - 1798 – Vier verschillende heerschappijen in één
leven (Tielt) Macharis ‘Macaire’ Lauwers
Macharis was gedoopt op 4 december 1772 in Aarsele,
deelgemeente Tielt, als zoon van Joseph Lauwers Macharis was een kleinzoon van Jacques Lauwers
De Franse tijd (1794-1815) Toen hij in Tielt huwde met Françoise Verougstraete
op 30 april 1798, was dat onder de Franse heerschappij die begon met de
Franse revolutie omstreeks 1793 en die liep tot 1815 onder het Franse
Keizerrijk. Françoise Verougstraete was geboren op 16 februari 1776 in Tielt
als dochter van François Verougstraete en Marie-Jeanne Van Canneyt
(uit Pittem). In 1800 was Macharius, in uitvoering van de Franse Wet van 17 februari 1800, gemeenteraadslid
benoemd, een functie die hij nog had in 1806[3].
Het gezin woonde op het Goed ter Straeten, een huis met zgn. “koterijen” waar ook een motte stond [zie foto], een
kleine verhoging beschermd door een ringwal. ·
Rosalie Lauwers ·
Sophie Lauwers ·
Op 5 mei 1802 was hun dochter Barbara
Lauwers ·
Op 22 februari 1804 werd hun
dochter Amelie Lauwers ·
Henriette Lauwers ·
Julienne Lauwers ·
Ursula Lauwers ·
Frederik Lauwers ·
Antoinette Lauwers ·
Leo Lauwers ·
Op 8 november 1821 werd zoon Vital
Lauwers De woonst droeg sporen van een
geschiedenis die verder terugging in de tijd. De eerste bebouwing was de
"motte" waar later een
kleine boomgaard kwam. In 1940 werden bij het planten van fruitbomen, nog
enkele, zéér oude, met hout gebakken stenen gevonden. Langs de noord- en
oostzijde was er in 1940 nog een halfgesloopte wal. Op de zuidzijde was er
een laagte wat duidelijk wees op de vroegere aanwezigheid van een
waterpartij. Westelijk was er een doornhaag en gracht. Hier moest ooit een wal zijn geweest[4].
Fraeyman, een apotheker uit Wingene, en onderpastoor E.H.
Raes zouden er tussen 1970-1975 soortgelijke stenen vinden in het “ovenbeur”, een groot bakhuis met een oven
voor 60 broden, en deze werden gedateerd uit de 16e-17e
eeuw. Er waren nog sporen van de met hout gestookte steenoven op een zwartgeblakerde
grond waar nog resten van stenen werden gevonden. Een bos zorgde voor de
houtvoorraad. Achter in de woning waren nog
sporen van een groot loopwiel, waarin vroeger een hond, en later een klein
ezeltje voor de drijfkracht zorgde. Dit wiel dreef, langs een dwarsas door
de muur, een karn aan. Het karnen was het werk van de "maerte" of meid die 's morgens om
4u30 al uit de veren was. 's Avonds was ze de laatste om te gaan slapen. Het
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) Na de nederlaag van de Franse
legers in Waterloo kwam het land onder de vereniging met Nederland. België
(1830-1914) In 1830 werd de staat België
uitgeroepen. Op 8 juni 1835 overleed Macharis Lauwers In dit mini-oorlogje vochten tijd-
en streekgenoten van Macharis met het eerste Belgisch leger mee. De Belgen
waren meestal slecht bewapend: aan het front Zeeland was dat bijvoorbeeld met
1 oude buks per 4 soldaten, terwijl degenen die geen vuurwapen hadden elkaar
bestookten met keien en scheldwoorden! De eindoplossing kwam er pas in 1838
onder druk van de Geallieerden. Dit betekende voor België het definitief
verlies van Zeeland en Oost-Limburg en de bewaking van de haven van Antwerpen
en de Scheldemonding door Nederland. Hiermee wilden de Geallieerden de
zekerheid hebben dat een agressief Frankrijk nooit meer deze grote haven bij
verrassing kon bezetten en aldus een bedreiging vormen voor Engeland,
Nederland en Duitsland. Tezelfdertijd was dit voor Nederland de gedroomde
gelegenheid om Rotterdam uit te bouwen tot een wereldhaven en een sterke concurrent
voor de haven van Antwerpen. De
Duitse bezetting (1914-1918) Van deze periode bleef geen
getuigenis bewaard. Bevrijd
België in het Interbellum (1918-1940) Een zoon van Macharis, Frederik
Lauwers, kerfde in één van de twee dorsvloeren van de hoeve “Goed Ter
Straeten” in een eiken plank in sierletters de melding “Fredericus
Lauwers 1827”. Frederik was toen 15 jaar. Het kunstwerkje bleef lang
bewaard, ook nadat Camiel Marreel de hoeve overnam op 3 oktober 1922.
Camiel Marreel werd op zijn beurt opgevolgd met kerstmis 1939 door zijn
dochter Martha en zijn schoonzoon Camiel Thorré, die op hun beurt op
10 mei 1954 werden afgelost door hun zoon Maurice Thorré en dienst
echtgenote Marie-Louise Maschelein. Tijdens de bewoning van de
Lauwers, werden op de hoeve twee stallen schapen gehouden die werden bewaakt
door twee honden. Een schaapherder zwermde van daaruit over de wegen en
bermen. De
Duitse bezetting (1940-1945) Uit de geschiedenis van de hoeve weten we ook dat er
in mei 1940, in weerom woelige tijden, een familie vluchtelingen logeerden,
een garagist uit de Sint-Rochusstraat van Dendermonde met zijn familie. Een
andere familie, Neujens uit Vorst in de Kempen, waarvan de moeder
zwanger was, kreeg op de westkant van het huis enkele dagen voordien al
onderdak. Zij kenden soldaat Frans Roygens, een buur, wiens ouderlijke
hoeve toen ook al met vluchtelingen zat. Bevrijd België (1945-) Na de wapenstilstand met Duitsland van 28 mei 1940
door koning Leopold, werden van de binnenwegen rondom het Goed opnieuw druk
gebruik gemaakt. Duitse legerkolonnes en heel wat vluchtelingen – die door de
Fransen waren teruggedreven uit rancune voor de Belgische overgave –
veroorzaakten opnieuw ellende. Op dat moment waren de Duitse troepen al
voorbij Parijs opgerukt. Op het moment van de wapenstilstand waren er in de
omgeving van Brugge naar verluid ongeveer 1 miljoen vluchtelingen, en de
toestand was onhoudbaar geworden. |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
[1] Zijn vader Joseph Lauwers
was eerder op 25 juli 1748 in Markegem gehuwd geweest met Josine De Smet
(1725-1757), van wie een halfbroer Joseph Lauwers op 16 april 1776 in
Dentergem huwde met Barbara Van den Heede (Van den Eede).
Macharis had een zus Marie-Jeanne Lauwers die op 14 september 1782 in
Aarsele was gehuwd met Willem Bogaert, en een zus Rosalie Lauwers
die op 2 december 1797 in Aarsele was gehuwd met Jan Frans Van Hecke.
[3] Geschiedenis van Egen, Deel I
door wijlen Valère Arickx.
[4] Getuigenis van Maurice Thorré.