Laurentii - numquam solus incedes

Genealogie Laurentii

Numquam solus incedes

Inhoud (hoofdmenu)

· Blog

· Gezinsreconstructies (per gemeente)

· Genealogie

· Indices (zoekfunctie)

· Thematisch

· Verhalen (Lauwens en Van Praet)

· Verwante families

________________________

Verwante stamlijnen^ontstaan

^{Voornaamste stamlijnen, datum ontstaan
familiewapen is bij benadering}

Lauwens/ Lauwers Hombeek-Leest (Kleinbrabant)¹⁵⁶⁸

Lauwens/ Lauwers andere van voorouderlijke lijn¹⁵⁶⁸

¹⁴⁶⁸ Lauwereyns van Watervliet

¹³⁰⁰ ¹³⁰⁰ ¹⁵⁰⁶¹⁵⁴⁰Lauwereyns, Lauwerens, Lauwens, Lauwers

¹⁵⁷¹Lauwers (graafschap Vlaanderen)

¹⁵⁵⁰ Lauwers (Holland)

¹⁶³⁶ Laureinsens

¹⁴⁶⁴ Lauwereyns van Terdeghem

^865-1247Lauwereyns van Diepenhede (+ heren van Cadzand)

________________________

Voetnoten

Andere bronnen: DELAFAILLE, F. Ontploffing van de Zandpoort te Mechelen ten jare 1546, Mechelen, 1864. - FONCKE, R., “Vlugschriften van den tijd over het springen van de Mechelse Zandpoort”, in: Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen 37 (1932), blz. 5-28. - INSTALLE, H., “Verwoesting en wederopbouw te Mechelen in de zestiende eeuw”, in: Verwoesting en wederopbouw van steden van de middeleeuwen tot heden, 18^e Internationaal Colloquium, Brussel: Gemeentekrediet van Belgie, 1999, blz. 155-184. - KOCKEN, M., “De Zandpoort”, in: H. Installé et al., Historische Stedenatlas van België: Mechelen II, Mechelen, 1997 (Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen 100 [1996] II), blz. 198-199.

© Afbeeldingen: bewerking oude prent Sint-Niklaasparochie, onbekend artiest, +/- 1540 - aquarel ontploffing Zandpoort naar schilderij in de Sint-Pieter en Pauluskerk te Mechelen, onbekend artiest, omstreeks 1550 (Public Domain - zie ondermeer gelijkaardige afbeelding in de Beeldbank Mechelen). – © foto laurentii.be, mei 2024, Hof van Busleyden, Mechelen.

Verhalen - 1546 - Ontploffing aan de Zandpoort (Mechelen)

In de nacht van 6 op 7 augustus 1546 tussen 20u en 23u vond een zware ontploffing plaats in een kruitmagazijn aan de Zandpoort te Mechelen. De ontploffing, van naar verluid 800 vaten buskruit, werd veroorzaakt door een blikseminslag tijdens een zwaar onweer.

Er vielen 200 tot 300 doden en 600 gewonden, waaronder 150 zwaargewond, en zowat een derde van de stad werd verwoest. Dit gebeurde in de omgeving van de Zandpoortvest-Nekkerspoel-Sint-Pietersparochie waar verschillende verwante families woonden. Heel wat registers van vóór die tijd, op de stadrekeningen na, gingen in de vlammen op.

Dit onweer woedde ook boven het naburige Putte en werd beschreven door Remi Valerius, dorpspastoor van Muizen van 1636-1687, bijna honderd jaar na de feiten, in zijn Chronycke van Mechelen op bladzijde 176: “Er was een zwaar onweer rond Mechelen, waardoor de kosters naar hun kerken liepen om de klokken te luiden. Ook de koster van de Sint-Niklaaskerk in Putte spoedde zich naar de kerk, maar het lukte hem niet. De duivel leek er mee gemoeid.” [vrije transcriptie van de tekst hieronder].

“…Stont daer ontrent Mechelen op, een schromelyck Omweder soo dat ider Coster liep naer de Kerck om te luyden onder andere den Coster van Put willende in de Kercke gaen om de Clocke te trecken en coste niet: want hy wiert tegengehouden tot twee keeren toe, doen zeyde hy daer moet meer als eenen mede spelen. Den Duyvel, zoo men gelooft, zat op eenen Boom en antwoorde ick ben alleen en dander zyn naer Mechelen, gelyck het gebleken is door het springen van de Sant-Poorte ende allen die ongelucken die daar geschiet zyn…”

Na een eerdere brand en ontploffing in 1496, was de Zandpoort een munitieopslagplaats geworden. Bij de ontploffing die plaats vond op 6 augustus, werd de Zandpoort volledig verwoest. Andere gebouwen deelden in de klappen; het Hof van Hoogstraten, het Hof van Bergen, 800 woningen vooral in de parochie Sint-Pieter-en-Paul en in de hele wijk Nekkerspoel, met de Borght en de Sint-Niklaaskerk, het Hof van Margaretha van Oostenrijk, het Keizershof, het klooster van de Augustijnen, de Sint-Janskerk.

Tot ver in de stad was er schade door het weggeslingerd puin van de Zandpoort. Tot het midden van de 20e eeuw zou de ramp worden herdacht in de parochie Sint-Pieter-en-Paul met de "Processie van destructie" die door de straten trok. Het nieuws van de ramp weerklonk in heel Europa.

Vijf jaar later, in 1551, voorzag een ordonnantie van keizer Karel in de oprichting van een centraal militair arsenaal in de Adegemstraat in Mechelen. Mechelen werd toen de vaste zetel van het artilleriekorps van de Zuidelijke Nederlanden, en in de 18e eeuw zou er ook een militaire academie voor de opleiding van artillerieofficieren worden opgericht.

Sinds 1530 was Mechelen niet langer het politieke centrum van deze gewesten. Maria van Hongarije, die Margaretha van Oostenrijk als landvoogdes was opgevolgd, had haar hof immers naar Brussel verhuisd.

Prent van de Sint-Niklaasparochie aan de Antwerpse poort op de Nekkerspoel in Mechelen, kort vóór 1546, onbekend auteur.

De kerk werd vernield door de Staatsen in de 16e eeuw en zou niet meer heropgebouwd worden.

Afbeelding: de ontploffing van de Zandpoort van Mechelen. Aquarel van een onbekende artiest naar het schilderij in de Sint-Pieter-en Paulkerk te Mechelen. Een andere bekende weergave was het schilderij van Jan Verhuyck uit 1680-1681 in de collectie van het Hof van Busleyden [zie afbeeldingen links].